Terugbetaling
Verhoogde tegemoetkoming (VT) en derdebetaler bij de opticien: gids terugbetaling 2026
Alles over het statuut verhoogde tegemoetkoming (VT/BIM) en de derdebetalersregeling in de optiek in België. Berekening van de terugbetaling, persoonlijk aandeel, stappen.
Publié le · Mis à jour automatiquement à chaque évolution de la nomenclature INAMI
Wat is de verhoogde tegemoetkoming (VT)?
De verhoogde tegemoetkoming (VT), ook bekend als BIM(Bénéficiaire de l'Intervention Majorée) en vroeger OMNIO genoemd, is een statuut dat het ziekenfonds toekent aan personen met een bescheiden inkomen. Het geeft recht op een hogere terugbetaling van de gezondheidszorg, met inbegrip van optische uitrustingen.
Concreet betaalt een patiënt met VT een lager persoonlijk aandeel bij de opticien, en is de tegemoetkoming van het ziekenfonds groter. Het is een statuut dat op de elektronische identiteitskaart (eID) van de patiënt staat en raadpleegbaar is via MyCareNet.
Wie heeft recht op de VT?
- Personen met een leefloon (OCMW)
- Begunstigden van de IGO (Inkomensgarantie voor Ouderen)
- Personen met een tegemoetkoming voor personen met een handicap
- Kinderen met een ernstige aandoening
- Eenoudergezinnen of gezinnen met een laag inkomen (onder bepaalde plafonds — ongeveer 25 000 € bruto per jaar voor een alleenstaande in 2026)
Het VT-statuut wordt elk jaar automatisch gecontroleerd door het ziekenfonds. De patiënt kan het ook spontaan aanvragen bij zijn verzekeringsinstelling.
Berekening terugbetaling VT vs. niet-VT
De regel van Artikel 30 onderscheidt 4 gevallen naargelang de opticien geconventioneerd is of niet en de patiënt VT geniet of niet :
| Geval | Tegemoetkoming VI |
|---|---|
| Geconventioneerde opticien + patiënt met VT | 100 % van het RIZIV-tarief |
| Geconventioneerde opticien + patiënt zonder VT | 100 % van het RIZIV-tarief |
| Niet-geconventioneerde opticien + patiënt met VT | 100 % van het RIZIV-tarief |
| Niet-geconventioneerde opticien + patiënt zonder VT | 75 % van het RIZIV-tarief |
Het persoonlijk aandeel van de patiënt komt overeen met het verschil tussen de werkelijk gefactureerde opticienprijs en de tegemoetkoming VI die het ziekenfonds uitbetaalt.
De derdebetalersregeling in de optiek
De derdebetalersregeling betekent dat het ziekenfonds de opticien rechtstreeks betaalt, en de patiënt enkel zijn persoonlijk aandeel aan de toonbank betaalt. Voordelen :
- Betere liquiditeit voor de patiënt (hij hoeft het volledige remgeld niet voor te schieten)
- Betere conversie voor de opticien (minder patiënten die de aankoop om financiële redenen uitstellen)
- Minder papierwerk voor de patiënt
In de optiek is de derdebetalersregeling niet verplicht maar wordt ze steeds vaker toegepast. Om ze aan te bieden, moet de opticien aangesloten zijn bij MyCareNet en een overeenkomst met de ziekenfondsen hebben.
MyCareNet: de elektronische facturatie
MyCareNet is het officiële platform voor de uitwisseling van gegevens tussen zorgverleners en verzekeringsinstellingen in België. Voor de opticien maakt het mogelijk om :
- In realtime het VT-statuut, de ziekenfondsaansluiting en de rechten van de patiënt te controleren (eAttest)
- De Bijlage 15 elektronisch naar het ziekenfonds te sturen (eFact)
- De betaling rechtstreeks van het ziekenfonds te ontvangen (derdebetaler)
MyCareNet vereist een overeenkomst met het RIZIV en een elektronisch certificaat. De integratie in opticiensoftware levert tijdwinst op. (Opticlic voorziet deze integratie in het Cabinet-plan in de loop van 2026.)
Becijferde voorbeelden
Geval 1: unifocale glazen met hoge index en AR, geconventioneerde opticien
- Opticienprijs : 230 € voor het paar brilglazen + 80 € voor het montuur = 310 €
- RIZIV-honoraria : 2 × 114,89 € (code 741134) + 16,99 € (code 741256) = 246,77 €
- Tegemoetkoming VI : 100 % = 246,77 €
- Persoonlijk aandeel patiënt : 310 − 246,77 = 63,23 €
Geval 2: dezelfde uitrusting, niet-geconventioneerde opticien, patiënt zonder VT
- Tegemoetkoming VI : 75 % × 246,77 = 185,07 €
- Persoonlijk aandeel patiënt : 310 − 185,07 = 124,93 €
Geval 3: dezelfde uitrusting, niet-geconventioneerde opticien, patiënt met VT
- Tegemoetkoming VI : 100 % = 246,77 € (het VT-statuut heft de boete voor niet-conventionering op)
- Persoonlijk aandeel patiënt : 310 − 246,77 = 63,23 €
Veelgestelde vragen
Hoe controleer ik of een patiënt VT geniet?
De meest betrouwbare methode is de raadpleging via MyCareNet (eAttest) met de eID van de patiënt en zijn pincode. Anders kunt u de ziekenfondskaart van de patiënt vragen (het VT-statuut staat er doorgaans op vermeld) of afgaan op de verklaring van de patiënt.
Verlengt de derdebetalersregeling de betalingstermijn?
Integendeel : met MyCareNet (eFact) betaalt het ziekenfonds de opticien gemiddeld binnen 7 tot 15 dagen. Zonder MyCareNet kan de verzending per post 4 tot 8 weken duren.
Gelden er bijzondere terugbetalingen voor kinderen?
Ja. Voor kinderen jonger dan 18 jaar is de vernieuwing van de optische uitrusting toegelaten om de 2 jaar (tegenover 5 jaar bij volwassenen), met de mogelijkheid van een vervroegde vernieuwing als de correctie met minstens 0,5 dioptrie verandert.
Welke impact heeft de VT op het persoonlijk aandeel van de patiënt?
De VT heeft geen rechtstreekse impact op het RIZIV-referentiehonorarium — ze waarborgt enkel dat de tegemoetkoming VI tegen 100 % van het officiële tarief wordt uitbetaald, zelfs als de opticien niet geconventioneerd is. Op dat verschil (25 % afwijking) maakt de VT het economische verschil.
Opticlic
Une Annexe 15 sans erreur, en 3 minutes
Calcul automatique des codes INAMI, intervention OA et quote-part patient. PDF officiel pré-rempli avec votre cachet et signature.
Sans carte bancaire requise · annulation à tout moment
Autres guides